CULTUS
SERVITUSNE CULTURALIS SUB LINGUA ANGLICA?
 Servitusne culturalis sub lingua Anglica?
Lingua Anglica
per orbem terrarum ex omnibus usitatissima est, praeter Sinensem,
sed haec solum intra suos fines, illa vero ubique noscitur; non
autem omnes eodem modo Anglice didicerunt, nam in Statibus
Unitis, Britannia aliisque nationibus quas Angli reppererunt et
adhuc habitant, lingua Anglica ut materna discitur; infantes enim
a cunabulis et audiunt et deinde balbutiunt donec rectum verborum
ordinem perfacile teneant, neque est infantulis necesse
grammatica, nam lingua materna quia primum accipitur, mentibus
naturaliter inhaerescit. Praeter maternam, aliam possumus postea
discere linguam, quam mente minus facile tenebimus.
Omnes quidem
alteram quoque linguam praeter maternam discere possumus, sed non
omnes eodem perfectionis gradu illam habemus; immo, non
perdiscimus plerique, quod non infantes sed adulescentuli vel
adulti in eam incumbimus; ut quisque propius est ab infantia ita
alterius linguae grammaticam et vocabula celeriter arripit;
idcirco senes difficile novam linguam discunt nisi perseverantes
sint in discendo aptoque a magistro, grammatica, lexicone edocti.
Qui vero linguam
Anglicam non ut maternam, sed scholari aetate aut postea discere
incipiunt, haud perfecta loquela atque ratiocinandi modo, paucis
exceptis, utuntur; qui lingua sua materna utuntur argumentorum et
loquelae tractatum usumque habent facillimum; qui vero non suam
sed aliorum linguam didicerint, non eadem facultate alieno
sermone arguunt; res enim quotidianas aut mente reconditas per
linguam nobis accipimus aliisque sermocinando ostendimus; in
certando vero vel altercando qui lingua materna utitur ei, qui
aliena lingua loquitur, facile antecellit (Latine scribentibus
nemo antecellit nisi constantissimus in discendo; Latinitas enim
nemini est hodie lingua materna).
Lingua
potestatis ac dicionis instrumentum
Magnopere igitur
convenit reliquos nostra lingua materna uti ac loqui. Id quidem a
Francogallis saeculo XVI compertum est: convenire ipsis lingua
Francica quam plurimos uti, adeo ut suam linguam super exteras
linguas consulto provulgarent, primo in ipsa Francia, constrictis
in omni regione dialectis, deinde extra fines ut sermo usualis in
legationibus sive rebus diplomaticis per totam Europam fieret. Id
quoque contra Latinitatem partim accidit, quae lingua academiis
cultuique catholico relicta est (protestantes enim linguis
vernaculis a prima Reformatione uti maluerunt).
Lingua Francica
quondam provulgatissima, deinde Anglica
A saeculo ergo
XVIII sermo Francorum in rebus exteris ab Europaeis paene unicus
usurpabatur; praeterea multi optimates hunc sermonem extra
Galliam passim adulti didicerunt et usurparunt usque ad dimidiam
saeculi XX partem, cum Anglicus sermo ubique vigere incepisset,
non solum ut lingua internationalis sed etiam ut technologica et
academica denique ut lingua interretialis; ex centenis fere 80
internautae Anglice hodie scribunt.
Cave
assentationem, cum alienam linguam disceres
Praeter fere 500
Anglophonorum miliones, qui linguam maternam didicerunt, sunt
etiam alii totidem, qui linguam Anglicam non ut maternam sed
sedulo studio acquisitam colunt; horum alii illam perdiscunt alii
fortasse plurimi recte legere possint, aegre scribant, non sponte
dicant, quos vero usu et dictione superant qui linguam Anglicam
habent maternam vel a prima infantia comparatam; inde fieri
potest ut quadam culturali assentatione sive habitu servili
Anglice discentes afficiantur, neque perspiciant sese in
excogitando vel disceptando plerumque victum iri ab iis quibus
Anglica lingua sit materna.
Libertatem
profecto discendi linguas quas velimus habemus et servare
debemus. Non pauci academici in Statibus Unitis Latinitatem
feliciter callent, neque vero ibidem deesse videntur qui linguam
maternam reliquis populis imponere consulto conentur; id si
fieret, praeter beneficia tecnologica et academica, quae multis
prosunt, servitute quadam culturali sub lingua Anglica reliqui
afficieremur.
Scripsit Paulus Kangiser
|
